Ամերիկյան Իրավաբանների Ընկերակցության Իրավունքի Գերակայության Նախաձեռնությունը (ABA/ROLI) հասարակական ծրագիր է, որն առաջնորդվում է այն սկզբունքով, որ իրավունքի գերակայությունն այսօր աշխարհի առջև ծառացած ամենահրատապ խնդրիները հաղթահարելու առավել արդյունավետ և երկարաժամկետ եղանակն է։ Այդ խնդիրներներից են չքավորությունը, հակամարտությունը, տեղական կոռուպցիան և մարդու իրավունքների ոտնահարումը։

Ամերիկյան իրավաբանների ընկերակցությունն այս ծրագիրը հիմնադրել է 2007թ.-ին՝ իրավունքի գերակայությանն ուղղված արտասահմանյան թվով հինգ ծրագրերը համախմբելու նպատակով, այդ թվում՝ Կենտրոնական Եվրոպայի և Եվրասիայի Իրավական Նախաձեռնության ծրագիրը, որը ստեղծվել էր 1990 թ.-ին Բեռլինի Պատի փլուզումից հետո։

Այսօր ABA/ROLI-ն իրավական բարեփոխումների ծրագրեր է իրականացնում Աֆրիկայի, Եվրոպայի և Եվրասիայի, Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան երկրների, ինչպես նաև Միջին Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի ավելի քան քառասուն երկրներում։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և արտերկրում ABA/ROLI-ն ունի առավել քան չորս հարյուր աշխատակից՝ ներառյալ կարճաժամկետ և երկարաժամկետ օտարերկրացի կամավորներ, ովքեր ծրագրի հիմնադրումից ի վեր հասարակական հիմունքներով մատուցել են ավելի քան երկու հարյուր միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք իրավաբանական օգնություն։

Մեր հիմնարար սկզբունքները

Այն երկրները, որտեղ բացակայում է իրավունքի գերակայության սկզբունքը, շատ հաճախ դժվարանում են բավարարել իրենց հասարակության ամենահիմնական կարիքները։ Իրականում, աշխարհի բնակչության կեսից ավելին բնակվում է երկրներում, որտեղ բացակայում է իրավունքի գերակայության սկզբունքը և ապրում տնտեսական հնարավորություններից, հիմնական արդարադատությունից և անգամ ֆիզիկական անվտանգությունից զուրկ կյանքով։

Իրավունքի գերակայության սկզբունքի համաշխարհային բացակայությանն արձագանքելը միայն համաշխարհային իրավական համայնքի կարևորագույն խնդիրը չէ։ Այն նաև պետք է որպես առաջնահերթություն հանդես գա արդարացի, խաղաղ և զարգացած երկիր կառուցելու առաքելությունը ստանձնած ղեկավարների, միջազգային կառույցների և հասարակության օրակարգում։

ABA/ROLI-ն իր աշխատանքում ղեկավարվում է հետևյալ հիմնարար սկզբունքներով՝

Տեխնիկական աջակցություն տրամադրելիս կիրառել առավելագույն խորհրդատվական մոտեցում՝ նախաձեռնության տեղական գործընկերների նախապատվություններին և պահանջներին համահունչ։
Տեխնիկական իրավական աջակցություն տրամադրելիս կիրառել համեմատական մոտեցում, որի դեպքում ԱՄՆ իրավական համակարգից կներկայացվի մի քանի մոդելներից մեկը, որով կարող է հյուրընկալ պետությունն իր բարեփոխումներն ուրվագծել։
Տրամադրել չեզոք և ապաքաղաքական տեխնիկական աջակցություն և խորհրդատվություն։
Աջակցել հմտությունների զարգացմանը տեղերում ինչպես պետական, այնպես էլ հասարակական կառույցներն ուժեղացնելու միջոցով և զարգացնելով ABA/ROLI-ի հյուրընկալ պետության աշխատակազմի մասնագիտական հմտությունները, որոնցից շատերն իրենց երկրներում դառնում են հաջորդ սերնդի ղեկավարներ։
Իրավունքի գերակայության ոլորտում տրամադրել մտքի առաջնորդություն, որը հիմնվում է ABA/ROLI-ի` հյուրընկալ պետությունում ունեցած լայնածավալ փորձառության, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում և արտերկրում Ամերիկյան իրավաբանների ընկերակցության ավելի քան չորս հարյուր հազար աշխատակիցների միջոցների և հավաքական ուժի վրա։

Մեր աշխատանքը

ABA/ROLI-ն ուշադրություն է դարձնում համատեղ և կայուն աշխատանքին, որը կառուցվում է շահագրգիռ անձանց համաձայնության վրա։ ABA/ROLI-ի տեղական գործընկերների թվում են դատավորները, իրավաբանները, փաստաբանական միությունները, իրավաբանական ֆակուլտետները, դատարանի վարչական կազմը, օրենսդիրները, արդարադատության նախարարությունները, մարդու իրավունքների հարցերով զբաղվող կազմակերպությունները և քաղաքացիական հասարակության անդամները։

Չնայած այն բանին, որ ABA/ROLI-ն տեխնիկական աջակցության իր ծրագրերն իրականացնում է մեծ թվով կարևոր բնագավառներում՝ ներառյալ առևտրային և գույքային իրավունքի բարեփոխումները, սակայն այն իր աշխատանքները կենտրոնացնում է յոթ հիմնական ոլորտներում՝

Արդարադատության մատչելիությունը և մարդու իրավունքները

Աշխատանքներ են տարվում հիմնելու հանրային պաշտպանի, իրավական օգնության և իրավաբանական կլինիկաների գրասենյակներ, աջակցելու իրավական համակարգի այն փոփոխություններին, որոնք ուղղված են դատարանների և վեճերի լուծման այլ միջոցների մատչելիությունն ապահովելուն, մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների և մարդասիրական իրավունքի մասին իրազեկությունը բարձրացնելուն, ինչպես նաև այն իրավաբանների վերապատրաստմանը, որոնք կջանան վերականգնել անձի ոտնահարված իրավունքները ինչպես տեղական, այնպես էլ տարածաշրջանային/միջազգային դատարաններում։

Կոռուպցիայի դեմ պայքարը և ազնվությունը հասարակության շրջանում

Աշխարհով մեկ իրականացվող ABA/ROLI-ի ծրագրերն ուղղված են մշակելու և իրականացնելու հասարակության շրջամում ազնվության չափանիշներ և տեղեկատվության ազատության մասին օրենքներ, կազմելու ազգային գործողության ծրագրեր, անցկացնելու կոռուպցիայի քայքայիչ ազդեցության մասին հասարակական կրթության արշավներ, ինչպես նաև խրախուսելու հանրությանը պայքարել կոռուպցիայի դեմ այնպիսի եղանակով, ինչպիսին անանուն թեժ գիծն է։

Քրեական իրավունքի բարեփոխումները և պայքարը մարդկանց թրաֆիքինգի դեմ

Մեր ծրագրերը վերապատրաստում են քրեական արդարադատության ոլորտի մասնագետներին, այդ թվում՝ ոստիկաններին և դատախազներին՝ պայքարելու այնպիսի հանցագործությունների դեմ, ինչպիսիք են մարդկանց թրաֆիքինգը, փողերի լվացումը և համակարգչային անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունը՝ միևնույն ժամանակ օգնելով բարեփոխել քրեական իրավունքի հետ առնչվող հիմնական օրենքները, օրինակ՝ քրեական դատավարության օրենսգրքերը։

Դատական բարեփոխում

ABA/ROLI-ն նպաստում է դատական համակարգերում այնպիսի սկզբունքների ամրապնդմանը, ինչպիսիք են անկախությունը, հաշվետվողականությունը և թափանցիկությունը՝ աջակցելով դատավորի վարքագծի կանոնների մշակմանն ու հաստատմանը, ուշադրություն դարձնելով դատավորների կրթությանը և վերապատրաստմանը, ինչպես նաև բարելավելով դատական ծառայության արդյունավետությունը։

Իրավաբանական կրթության բարեփոխում և քաղաքացիական կրթություն

Մենք օժանդակում ենք կրթությանը՝ օգնելով համալսարանների իրավաբանական ֆակուլտետներին ներմուծելու ապագա մասնագետների համար անհրաժեշտ նոր դասընթացներ ու գործնական պարապմունքներ և նպաստելով օրենքի գերակայության սկզբունքի վրա հիմնված մշակույթի ձևավորմանը՝ օրենքի գերակայությանն ու քաղաքացիների իրավունքներին ուղղված քաղաքացիական կրթության արշավների միջոցով։

Իրավաբանի մասնագիտության բարեփոխում

Մեր աշխատանքի մասն է կազմում առաջին փաստաբանական քննության նախապատրաստմանն ու իրականացմանն աջակցելը, փաստաբանի վարքագծի կանոնագրքերի մշակումը և անկախ փաստաբանական միությունների ամրապնդումը, որոնք ծառայելու են որպես օրենքի գերակայության ջատագովներ և պաշտպաններ։ Ծրագրերը նաև բարձրացնում են շարունակական իրավաբանական կրթության դերը՝ նպատակ ունենալով ապահովել գործող և նոր ընդունված օրենքների համապատասխան իմացությունը։

Կանանց իրավունքները

ABA/ROLI-ն աջակցում է ինչպես պետական պաշտոնյաներին, այնպես էլ հասարակական կազմակերպություններին արձագանքելու կանանց իրավունքների հետ առնչվող տարաբնույթ հիմնախնդիրներին, որոնցից են՝ ընտանեկան բռնությունը, աշխատավայրում տեղի ունեցող սեռական ոտնձգությունները և մեծ տարածում գտած գենդերային բռնությունը (այդ թվում՝ սիստեմատիկ բռնաբարությունը) հետկոնֆլիկտային շրջանում։

Մեր հետազոտական աշխատանքը և գնահատումները

Արտերկրում ծավալվող աշխատանքի հետ մեկտեղ ABA/ROLI-ին իրականացնում է իրավաբանական հետազոտություն ու գնահատումներ։ Հյուրընկալ պետության գործընկերների խնդրանքով՝ ծրագիրն օրենքի նախագծերի մանրամասն գնահատումներ է անցկացնում, կատարում է իրավաբանական հետազոտություն, ներկայացնում է ղեկավար սկզբունքներ օրենքի գերակայության հետ առնչվող հիմնահարցերի կապակցությամբ, ինչպես նաև մշակում և իրականացնում է հանրության հավանությանն արժանացած մի շարք գնահատման գործիքներ։

Առ այսօր ABA/ROLI-ին մշակել է հետևյալ գնահատման գործիքները՝

Դատական բարեփոխումների ինդեքս
Իրավաբանի մասնագիտության բարեփոխումների ինդեքս
Դատախազության բարեփոխումների ինդեքս
Իրավաբանական կրթության բարեփոխումների ինդեքս
Մարդկանց թրաֆիքինգի գնահատման գործիք, Միջպետական կազմակերպված հանցագործության դեմ ՄԱԿ-ի կոնվենցիային կից ՄԱԿ-ի Մարդկանց թրաֆիքինգի դեմ պայքարի արձանագրության հիման վրա։
ICCPR ինդեքս, ՄԱԿ-ի քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրի հիման վրա։
CEDAW գնահատման գործիք, Կանանց դեմ բոլոր տեսակի խտրականության վերացման կոնվենցիայի հիման վրա։

Օգտագործելով այս գործիքները՝ ավելի քան 20 երկրներում ABA/ROLI-ն անցկացրել է 50-ից ավելի գնահատումներ։ Դրանք բոլորն էլ մատչելի են հանրությանը, և պարբերաբար օգտագործվում են տեղական բարեփոխումներ կատարողների, տեխնիկական աջակցություն տրամադրողների, միջազգային դոնոր կազմակերպությունների, ինչպես նաև գիտնականների կողմից։

Advertisement

Armenian

Մերնախապատմությունը

Advertisement

Donate